Het onderzoek naar de afstamming van het geslacht Lansbergen, alias Landsbergen, heeft vooral uitgewezen, dat de naam LANSBERGEN de oorspronkelijke, ergo de juiste is. In de loop der tijden is door enige leden van deze zeer uitgebreide familie in deze oorspronkelijke naam een D. ingelast, waartoe hun verhuizing naar Schiedam niet weinig heeft bijgedragen. Aldus ontstond in deze familie twee takken: een Kethelse en een Schiedamse, die dus beide dezelfde stamvader hebben.

Bij het onderzoek naar de afstamming van het geslacht LANSBERGEN kwamen vooral vier vragen naar voren: hoe oud is deze familie? Welk beroep(en) werd(en) door deze familie uitgeoefend? Tot welke godsdienst behoorde zij? En waar woonde de oudste stamvader? Hoewel wij op al deze vragen geen afdoend antwoord kunnen geven, heeft het onderzoek in de archieven toch prachtige resultaten opgeleverd.

Beginnen wij met de vraag, wie de stamvader van het geslacht LANSBERGEN was. De oudste teruggevonden stamvader is HENDRIK LANSBERGEN, die omstreeks 1570 moet geboren zijn. Genoemde HENDRIK - wij zouden hem de "pater familias" kunnen noemen - was bouwman of veehouder van beroep, welk beroep onder de leden van de Kethelse familie LANSBERGEN heden ten dage nog voorkomt. De leden van de Schiedamse tak beoefenden een vak, dat indirect en direct verband houdt met de korenwijnindustrie, als zakkendrager, moutersknecht, brandersknecht, enz.

Wat de godsdienst betreft, zijn alle leden van de familie Rooms Katholiek, en bij ons onderzoek hebben wij slechts één gemengd huwelijk ontmoet, en dan nog in de vrouwelijke linie. Toch heeft in Schiedam gedurende de achttiende eeuw een niet-roomse familie LANSBERGEN gewoond. Daaromtrent volgen in een bijlage nadere bijzonderheden.

En nu komen wij een de belangrijke vraag, namelijk waar aanvankelijk de eerste leden van deze familie hebben gewoond en wanneer de verhuizing naar Schiedam heeft plaats gehad. Om hierop een zo volledig mogelijk antwoord te kunnen geven, gaan wij terug naar de door onze genoemde oudste stamvader:

                                                           HENDRIK LANSBERGEN  Geboren omstreeks 1570


Als wij beweren, dat HENDRIK LANSBERGEN de stamvader of pater familias van de grote familie LANSBERGEN is, zal men allicht naar een bewijs vragen. Om dit te leveren, zijn wij uitgegaan van het jongste lid van deze familie, de Heer L.J. LANSBERGEN, wonende te Kethel en raadslid van de gemeente Schiedam. Terugwerkend kwamen wij aan een HENDRIK HENDRIKSZOON LANSBERGEN. Dat deze de familienaam droeg, vonden wij aangetekend in een schuldbekentenis, op 3 Mei 1648 gepasseerd voor de te Schiedam residerende Notaris DIRCK VAN DER MAST. De korte inhoud van deze schuldbekentenis laten wij hieronder volgen:

Compareerde 3 Mei 1648 HENDERIJCK HENDERIJCKSZOON LANSBERGEN, wonende aan de Dammelaan in de Ambachte van Kethel, met zijn borg PIETER JANSZOON VAN OOSTEN, wonende in het dorp SCHIPLUYDEN, en verklaarde wel en deugdelijk schuldig te wezen aan JAN SIJMONSZOON HOGERWERFF, wonende binnen Schiedam, de somma van 250 caroli guldens, ter zake van deugdelijk geleende penningen.

In bovenstaande acte ontmoeten wij voor het eerst de familienaam LANSBERGEN. Genoemde HENDRIK was dus de zoon van een HENDRIK LANSBERGEN. Wie de ouders waren van deze HENDRIK LANSBERGEN zal men niet gemakkelijk kunnen uitzoeken, daar er uit die jaren geen doopboeken van Kethel bewaard gebleven zijn. Als wij dan ook schrijven dat HENDRIK LANSBERGEN omstreeks 1570 werd geboren, dan is dat jaar bij benadering aangegeven. Uit genoemde acte is ook nog komen vast te staan, dat de oorspronkelijke naam LANSBERGEN is. HENDRIK LANSBERGEN woonde in de heerlijkheid Nieuwland, een polder grenzend aan Schiedam en ressorterende onder het Ambacht van Kethel, waartoe het tot 1697 heeft behoord.

Genoemde heerlijkheid behoorde kerkelijk tot de parochie van H. Jacobus te Kethel. In de kerk van deze parochie - thans Hervormde Grote Kerk - moet omstreeks 1570 onze stamvader HENDRIK LANSBERGEN gedoopt zijn. De kerk was toen nog in het bezit van de R.K. en werd in genoemd jaar bestuurd door pastoor PHILIPS JANSZOON STOUT. Deze pastoor is echter niet lang in het rustig bezit van kerk en pastorie gebleven, want in 1578 moest hij beide afstaan aan de Hervormden, Een feit is echter, dat beide genoemde pastoors goede herders zijn geweest, daar het grootste gedeelte van de parochianen aan de oude Moederkerk trouw is gebleven.

Thans komen wij aan de vraag, wanneer en met wie HENDRIK LANSBERGEN in het huwelijk is getreden en welke kinderen uit dit huwelijk zijn geboren. Op de vragen moeten wij een antwoord schuldig blijven. Slechts vonden wij het tweede huwelijk van zijn zoon HENDRIK HENDRISZOON LANSBERGEN, die omstreeks 1600 in de Ambachte van Kethel moet zijn geboren. De reden, waarom wij in de jaren 1570 tot 1650 zo weinig betreffende de familie LANSBERGEN vermeld vinden, ligt in hoofdzaak in de godsdienst: De familie was Rooms-Katholiek.

Na 1578, in welk jaar de Kethelse parochiekerk aan de Hervormden overging, brak voor de trouw gebleven Katholieken een moeilijke tijd aan. Nar een aloude overlevering moet pastoor STOUT naar de Zouteveen zijn gevlucht, alwaar hij bij een van de aldaar wonende boeren een schuilplaats vond. In stilte hebben daar, de Katholieken in een oude vervallen kapel, hun godsdienstoefeningen gehouden.

Ook Delft, waar sinds 1595 op het Begijnhof de priester BERNARDUS VAN STEENWIJCK zich schuil hield, werd niet alleen door Schiedammers, maar ook door de Kethelse boeren bezocht. Ook de paters Jezuïeten, die in 1592 van de Apostolische Vicaris SASBOUT VOSMEER vergunning verkregen onder de Katholieken van de Hollandse Missie te arbeiden, hadden te Schipluiden en Delft een schuilplaats gevonden. Daar alles in het grootste geheim moest geschieden, werd geen aantekening van doop en huwelijk gehouden.

Sinds 1610 bestond ook te Schiedam voor de Katholieken gelegenheid, hun godsdienstige plichten te vervullen. Op herhaald verzoek van ANNETGE ARENTS VAN SMALEVELD, de weduwe van PIETER PIETERSZOON VAN DER BURCH, in leven Burgemeester van Schiedam, had de pastoor BERNARDUS VAN STEENWIJCK te Delft zijn kapelaan GOVERT VAN VLIET als pastoor naar Schiedam gezonden. Maar ook deze pastoor, die tevens de omliggende plaatsen Kethel, Overschie en Vlaardingen bediende heeft geen doop- en trouwboek aangelegd.

Men ziet uit het bovenstaande hoe moeilijk het is familieaantekeningen tussen de jaren 1572 en 1650 te vinden. Toch is het geenszins uitgesloten, dat wij te zijner tijd uit andere historische bronnen meer aan de weet zullen komen.

Na bovenstaande uiteenzetting over de moeilijkheden, waarmede de Katholieken in de jaren 1572 en volgende hadden te kampen, is het duidelijk dat wij van HENDRIK LANSBERGEN niet veel bijzonderheden weten mede te delen. Wij hebben reeds de veronderstelling gemaakt, dat hij omstreeks 1570 zou zijn geboren. Aan deze veronderstelling knopen wij dan vast, dat hij circa 1598 in het huwelijk zal zijn getreden, met wie is tot dusver onbekend.

HENDRIK LANSBERGEN was de vader van HENDRIK HENDRIKSZOON LANSBERGEN, die omstreeks 1600 in de polder Nieuwland zal zijn geboren. Mogelijk had hij nog een dochtertje:MAARTIE HENDRIKS LANSBERGEN, die als doopgetuige optreed bij de doop van een zoon van haar broeder HENDRIK HENDRIKSZOON LANSBERGEN.

 

                                                      HENDRICK HENDRICKSZOON LANSBERGENGeboren omstreeks 1600


Als zoon van HENDRICK LANSBERGEN moet hij omstreeks 1600 in de Nieuwlandse polder zijn geboren. Hij is tweemaal gehuwd geweest. De datum van zijn eerste huwelijk is ons niet bekend, maar dit zal hebben plaatsgevonden omstreeks 1628. Zijn eerste vrouw was waarschijnlijk een dochter van ISBRANDUS DE VETTE, uit een oude Kethelse familie, die daar thans nòg woonachtig is. Dit gronden wij op de inhoud van een testament van MAERTGE CLAESDOCHTER, die weduwe was van JAN ISBRANTSZOON DE VETTE, en in Kethel in 1658 is overleden.

Wij moeten een kleine opmerking maken en wel de voldoende. In 1642 had Kethel een inwonend priester gekregen, die zich inde Noordkethel bij de boeren moest schuil houden. Door deze pastoor, JOHANNES ROOS, werd echter geen enkele aantekening gemaakt betreffende doop of trouwen. Ook zijn opvolger, pastoor JOANNES DE HAES, deed dit niet, maar als in 1661 pastoor ISAAC PIJNACKER zijn intrede te ketel doet, legt hij een trouw- en doopboek aan. Zijn eerste doopinschrijving dateert van 10mMaart 1665. Aanvankelijk hebben echter de leden van de familie LANSBERGEN bij de paters Dominicanen te Schiedam hun godsdienstige plicht vervuld.

Nawoord.

Naast het Rooms-katholieke geslacht Lansbergen, te Kethel en Schiedam woonachtig, had men ook een niet-katholieke familie. Zo is het algemeen bekend dat de Remonstrantse gemeente te Rotterdam in de eerste helft van de zeventiende eeuw twee predikanten heeft gehad, die de naam Lansbergen droegen, vader en zoon.

Op 10 februari 1709 huwde te Schiedam in de Grote Kerk Jan Hendrikszoon Lansbergen, geboortig van Bekum in Westphalen en geassisteerd met zijn neef Harmen Stevenszoon Lansbergen, met Clasijntje Teunis van Zanten, geboortig van Schiedam.

Te Rotterdam woonde omstreeks 1750 op de Zalmhaven het echtpaar Leendert Lansbergen en Hendrina van der Lugt, tot de Ned. Herv. gemeente behorend. Uit dit echtpaar werden te Rotterdam diverse kinderen geboren, o.a. Soetje Lansbergen, gedoopt 11 augustus 1754, die 22 augustus 1778 in ondertrouw ging met een weduwnaar: Jacob Wesselsen van der Velden, die te Schiedam woonde. Na het overlijden van Jacob van der Velden, trad zijn weduwe Soetje Lansbergen voor een tweede maal in het huwelijk met Corstiaan van der Meij, weduwnaar van Johanna van der Wal. Dit huwelijk is 24 februari 1790 te Schiedam in de Grote Kerk voltrokken. Soetje Lansbergen is 23 juni 1812 als huisvrouw van deze Gorstiaan van de Meij te Schiedam overleden.

 

Veel van deze gegevens zijn afkomstig uit het onderzoek van dhr/mevr. L.A. Abma.

Hij/zij heeft dit onderzoek naar de fam. Lansbergen gedaan op verzoek van de vrouw van:

Gabriel Adrianus Lansbergen 5-9-1916 / 21-9-1988

Wilhelmina Gerarda Maria Olsthoorn 17-6-1913 / 9-9-1956.

Het geslacht Lansbergen sinds 1570

Algemeen overzicht